Bennardu 11

 
A pustis de s'arrestu de monte Lenardeddu e de sa liberassine de Pascualba e de Massamu, totu pariat torradu normale, ma non fit gai. In totu s'Isula fit emerzentzia. Non b'aiat cumissariadu o cumandu de carabos chi no esseret a s'alerta.

Fintzas in terras de pache comente sa bassa Gaddura, in Oviddè, sos carabos fint indagande pro sa morte presumida de su tedescu Rainer. Sos maressallos Palcino e Taziali, cun discretzione manna, fint punterande duos frades pastores de Buddusò, chi dae annos a goi si fint istabilidos in sas campuras de Oviddè e fint resesidos a bincher sa difidentzia chi sos Gadduresos, fortzis non chene resone, aiant pro sa zente montannina.

Zuanne fit bennidu a l'ischire, ma no at mai contadu comente. Sas mallias de su punteramentu si fint istringhende semper de prus. Sa zustìssia cheriat arribare a capu de totu cussos secuestros e in prus de sos blocos de sos caminos mandabant a da in antis sas indazines mudas mudas, fatas a sa cua. Cando sos zornalista arribabant a ischire carchi cosa fit semper a cosas fatas e totu lis pariat unu meraculu.

Sende gai sos bandidos sichiant sas tratativas, issos puru a sa muda e a su cuba cuba.

Fit su deche de frevarju, unu manzanu fritu, cando Zuanne si biet cunsinnande dae su missu de su motel una litera pro issu. Si pompiat sa busta. Da ube podiat benner e dae chie. S'indiritzu fit iscritu a caretere de istampa e deretu li benit su suspetu. Cuddos! L'aperit e nche tirat su fozolu. Leghet:

" Caro amico anche se non ti conosco, ti scrivo per ringraziarti in quanto so che ti occupi del mio caso e per comunicarti quanto segue:

1° Non sono stato preso per essere cucinato bollito, ma per i soldi.

2° Versate i soldi del riscato iniziando il giro il 12 corrente mese seguendo il seguente itinerario: partenza da Bitti ore 19.00 - Nuoro - Mamojada - Fonni - Lanusei.

La machina deve essere una 126 bianca con imperiale e sopra una tenda rossa.

Mi raccomando non presentatevi senza soldi altrimenti ci saranno ritorisioni su di lei. Resta tale e quale il segnale di fermata e la parola d'ordine".

Sa litera fit iscrita in italianu e b'aiat de si l'isetare. Pacas paragula, ma craras. Sende chi pariat iscrita per manos de su sennorinu, fit craru chi lia aiant detada. Issu fit capassu de iscriver in italianu curretu e no in sardu cun paragulas italianas, comente fit cussa. Si pompiat a fùrriu non b'esseret calicunu chi l'esseret abaidande a nde istudiare sas reatziones. Nemos. Si torrat a legher sa data e sa bia de sichire e si la ghetat a butzaca.

Pesat sa corredda de su telefono e mutit s'abocadu. L'acatat pro cumbinassione galu in ufissiu, ma prontu a mogher a Aristanis ube aiat un'udientzia.

- Preparet sa tasca, sos cabaddos sunt prontos.

- In ube?

- In Bithi. Sa moghida a pustiscras. Su puddericu est in s'istalla e istat bene.

- Nde chistionamus custu seros, ca so moghende. Andat bene.

E su sero s'adobiant semper in su motel. Zuanne li dat sa litera e la leghet. Picat sa busta e la furriat a un'ala e atera pro ischire da ube fit arribada e sa die chi l'aiant imbucada.

- Abizadu si nd'est chi benit dae Oroteddi?

- Ite importu b'at?

- Non resesso a cumprender. Podet esser zente de ibe o nos cherent trabiare, chi mi paret sa prus zusta. Una cosa mi paret secura. Pro cantu la conosco, s'iscritura est de sennor Bennardu, ma est cosa chi l'ant detadu. Issu no iscrivet goi male. Ma b'at ateru. Sa busta est assuta e no at picadu umidu pro nudda. L'ant in locu serradu a muru o bene riparadu dae s'aba. Mezus pro issu. E no est totu. S'iscritura est limpia e lineare, sinzale chi at iscritu in mesa lisia o supra un apozu lisiu e firmu.

- Mi niet puru chi como ischit ch'est in locu de bidda.

- Non naro chi eja nen chi nono. Totu est possibile. Petzi chi custu non nos probat chi siet galu bibu.

- Lu cumprobat, lu cumprobat. Nd'istet securu.

- Custa litera podet esser istada iscrita meda in antis de lu morrer.

- Ma no in antis de s'urtimu ziru. E, si l'at iscrita a pustis, cheret narrer ch'est galu bibu.

- Chie liu assecurat?

- Su fatu chi sas paragulas de sa secunda riga non las ant pessadas ne sos bandidos ne su sennorinu, ca l'as apo naradas ego.

- Comente comente?

- Li l'apo naradu ego chi a su sennorinu si lu podiant cocher a buddidu cun patata, s'urtima borta chi los apo adobiados. Issos l'ant contadu a su sennorinu e l'ant detadu cussa frase. Duncas, si cheriat una prova chi su sennorinu esseret galu bibu,como l'at e crara.

- Custu non mi l'aiat contadu.

- Ca no est abitudine mea a nche contare cada tròddia.

- Cumpresa s'antifona, ma nd'at apidu de corazu e si l'aiant fatu?

- Chi nono, chi nono; chi ischia cun chie fipo allegande. Chi non est zente a cussu puntu.

- Andat bene. Cando li lu conto, mama e muzere nd'ant aer azicu de sullievu. In tantis custa litera nos narat ateru. In primis custa richiesta de dinare chene pretzisare sa summa, cheret narrer chi ant presse de bider dinare, de s'acatare cun carechi cosa in manos; secundariamente chi nche sunt perdende sa passentzia e chi ant presse. Custu non podet apasicare, ma non de su totu. Un'atera cosa si nde podet tirare. Cherent facher s'afariu; nde cherent tirare su chi li est possibile e paret chi non lis importet cantu. E custu est su malu. Si su sennorinu est galu bibu, como est in periculu comente mai est istadu in custu tempus. Sunt indetzisos e custu est preocupante ...

- Da ube nche las tirat totu custas cosas, isse?

- Mi lasset perder. Deformatzione professionale. So abituadu a legher sa lezes chi sunt prus iscurosas de custa litera,pesset si non resesso a cumprender sas intensiones de una pessone da una litera che i custa. Una cosa est peroe secura: ant gana de dinare. E lu cherent deretu. Custa borta non podet andare a s'adobiu a manos iscutas. Custa borta rischiat issu puru. Sa mineta est seria.

- Non mi fachent impressione. Non s'ant a permiter de mi tocare.

- Ego bi diat dare cara prus seriamente. Non sunt paragulas detadas gai; sunt pesadas e comente. Miret chi non narant chi si la picant cun su presoneri, ma cun issu. Est cun issu chi l'ant; fortzis s'isetabant ateru cumportamentu da issu. Belle e belle paret chi su dinare lu cherjant da issu. Carchi cosa est andande a su revessu.

- Non b'at prus remediu. S'arte l'est guastande in totu; o est custu cannonau?

- Est s'esperientzia de annos de traballu.

- Ma brullande est? Pessat a beru chi non iscant cun chie ant ite facher e non conoscant sa parentela mea. Lis diat costare tropu cara e custu, so cumbintu, l'ischint.

- E tando custa mineta?

- Paragulas chene sensu.

- Paragulas pesadas, caru sennor Zuanne. Non s'ismentichet chi est zente bandidande, chi zuchet totu a pala. Non si fidet meda. Non diat cherret chi rischiet prus de su netzessariu.

- A rischiare non piachet mancu a mime. Torramus a su contu: cantu lis cheret dare?

- Issos s'ant picadu fune longa; no isco pro ite nois la depimus incurtziare. Una barantina, pro como, lis at bastare. In tantis su primu dinare los at a apachiare e at a servire pro cumintzare una vera tratativa. Como la tiramus a longu nois, chene presse, ma cun zudissiu. Si nos rendimus como, semus futidos e su sennorinu nde diat aer prus unu dannu che unu vantazu. Mi dispiachet pro issu, ma bi cheret firmesa.

- E pro sa betura?

- Non m'at a esser fatzile, ma l'apo a buscare. Lia faco acatare a s'intrada de Bithi dae sa banda de Luvula. Cando pessat de mogher?

- A pustis prasu.

- Andat bene. Colet a inoche chi li do su dinare.

E cun cussu si saludant e cadaunu a domo sua.

Zuanne benit a ischire dae sos zornales chi sos maressallos Palcino e Taziale, a pustis de unu punteramentu discretu, ma continu, aiant postu sas manos supra duos frades pastore de Buddusò.

Dae largos annos si fint trasferidos a sas campuras oru oru de mare in su de Oviddè e fint resessidos fintzas a si facher atzetare dae cussa zente.

Custu cheriat narrer una cosa e bia: chi sos carabos non poniant petzi postos de bloco, ma traballabant a sa muda e in locos, fintzas a cussos tempos, mai tocados dae fatos de bandidos o furas de bestiamen. Cheriat narrer chi sas mallias de sa zustissia fint prus istrintas de su chi dabant a bider.Sos de Buddusò fint imputados, innossentes o no, de su secuestru de su tedescu.

Su fatu complicabat s'impinnu suo. L'aiant lassadu colare chene lu torrare a firmare e chene li ponner fatu? E como depiat andare in ziru cun dinare. Pro arribare a Bithi, da ube depiat cumintzare su ziru, non aiat ateru locu de colare si non fit sa superstrada. Pro esser meda, podiat iscassiare in Nùgoro, falande a Marreri e Isalle, ube l'aiant semper naradu de non colare, e de artziare a Orune o de facher su ziru dae Siniscola. Firmandelu non podiant facher a mancu de nche li secuestrare su dinare, ca fit ordine de su zuze e su brigadieri Piras l'aiat minetadu chi a sa prima chi cumbinabat ... E chi esseret punteradu non de l'escluder, lu depiat ponner in contu. Fintzas s'abocadu liu aiat cunfirmadu.

In pessu a pustis prasu, cun sa beste de campu, fit prontu a mogher. A sa muzere li narat chi andabat a sa sienda sua. Essit e colat a domo de s'abocadu chi li cunsinnat una valiza manna. Cumintzat gai su biazu, imbucande su caminu chi andabat a Nùgoro, peroe aiat dezisu de colare dae sa Sulidai e dae Marreri.

In sa superstrada li resessit de superare cada intopu, ca, in sos agrucadorzos, ube ischiat chi bi podiat esser zustissia, si nche lassabat colare dae machinas chi curriant prus de issu e chi beniant firmadas a su postu suo. Ma in sa Sulidai su jocu non li resessit. S'amicu suo ja fit apostadu cun camionetas e omines armados. Cunsinnat sos documentos e accò su brigadieri chi si li presentat.

- Salude sennor Zuanne. Ello comente a custas bandas?

- Capitat.

- A ube est diretu custa borta?

- A Siniscola:

- E colat dae inoche, sende chi li fit cumbeniente de colare in sa superstrada?

- Mi so acatadu a custa banda e m'est passidu normale a falare da inoche.

- Bisonzu de bonu in Siniscola?

- A cuntratare forazu pro su bestiamen.

- Bido chi si preocupat semper de su bestimen suo - e su brigadieri incarcat su tonu supra cussu "suo".

Zuanne si nde rendet contu. Ma fachet fintas de nudda e li rispondet:

- Faco su chi poto.

- Andet, andet, ma diet cara, ca b'at zente mala in ziru.

- Apo a bider.

E torrat a mogher, ischinde peroe chi cussa favula, imbastida in su mamentu, li fit costada cara, ca non podiat prus bortare in su caminu de Luvula, ma a Siniscola nche depiat andare a beru, pro non dare a bider craru su motivu de su biazu suo. E propiu in cussu iscassiadorzu acatat atera zustissia e depet ripiter sa favula de su forazu. Su radiu telefono aiat funtzionadu. Fit punteradu e non aiat de fughire. Li controllant sos papiros e sa machina, ma non li pedint ite b'aiat in sa valiza.

Superadu cuss'ateru intopu, custa borta si ponet a currer a beru pro arribare in tempus a Bithi. No aiat ora de perder. Cando arribat a ube bi fit sa 126, nche fint zai sas sete de sero. Si depiat ispitzare. In presse in presse nche tramudat sa valiza, controllat chi totu esseret in ordine e gai fit. Bi fint sas lamias cun sa benzina e fintzas s'ampulla de su binu, ma non fit su solitu cannonadu, ma de produssione siniscolesa e privada. L'assazat e li paret bonu. Su secamentu de ancas fit su de deper travessare totu sa bidda pro imbucare su caminu de Nùgoro. Non podiat istasiare unu mamentu, mancu si aeret bidu un amicu e in Bithi nd'aiat medas. Fit pretzisu de si mogher e de colare a sa lestra in sa prata e in su cursu de sa bidda.

A prima pessada li artziat a conca chi lu podiant firmare inter Orune e Nùgoro, si non propiu in su matessi locu de su primu biazu. Ma nche colat s'iscassiadorzu chi falabat a Orune e in unu nudda s'acatat in Pradu. Sa bidda de Nùgoro fit oramai a duos passos e pessabat in cale tretu li cumbeniat de la travessare pro no adobiare ateros cumpanzos. Non nche finit mancu su pessamentu, ca, in pessu superados sos binarios de sa ferrovia, accò su sinzale. Si li pesat sa tudda! Cussos depiant esser macos. Pacu prus a susu si bidiant colande a dumida sas beturas in sa superstrada e in cussu iscassiadorzu chi da ibe falabat a Pradu, s'apostamentu de sa zustissia, si podet narrer, fit semper fissu.

Comente dialu aiant pessadu a unu locu simile.

A onzi modu firmat carchi metros prusin gai, abassiat su bridu e narat sas paragulas in suspu. Peruna risposta, ma deretu duos omines armados e carotados essint dae s'iscuricore de su locu e si li parant de fronte indissiandeli cun sas armas puntadas de si mogher cara a sa pineta de Mortusòmine. Zuanne aganzat sa valiza e inbucat in unu caminu anticu de carru, ube l'inditabant sos carotados puntandeli sas armas, unu fusile e un'arma curtza chi non resessit a cumprender ite fit. Aiant jai fatu tretu e fint a largu dae sa machina. Zuanne ripitit sas paragulas in suspu, ma nemos li rispondet. Si pompiat a fùrriu zirande su trucu: non b'aiat atere, petzi cussos duos. Suta sos arbores fit iscuru che in buca. Petzi a tretos beniat illuminada dae sos faros de sas machinas chi colabant fughinde pacu prus a susu. Sa cosa li bestit timoria e fit sa prima borta chi non si sentit securu. L'artziat a conca chi podiat esser incapadu in zente chi non fit interessada a s'impinnu suo o in corbos chi cheriant profitare de sa situassione. E cun sos corbos b'at pacu de brullare: non los conoschet nemos e non fint obricados a rispetare peruna regula.

Ripitit sa sas paragulas; peruna risposta, petzi tzinnos a sichire a andare.

Si firmat de improntu e lis narat:

- O zente, inoche b'at isballiu mannu. O mi dazes da risposta zusta o non sico a andare.

Sos omines carotados li puntant sas armas, ma Zuannenon si moghet. Inutile chi aerent chircadu de l'ispingher. Sa situassione fit metzana e Zuanne si nde rendiat contu, iscampu non nd'aiat e in tantis si pompiabat a fùrriu a bider si b'aiat dogadorzu. In cussu nche bidet un'atera pessone, arta prus de su normale, bestidu de tuta de mecanicu, chi l'est passida o si l'at imazinada bleu. Artu e istrizile che fuste, si li parat de fronte e lidat sa risposta zusta. A Zuanne li torrat s'alenu. Sa boche o sas paragulas li pariant amicas. Como fit securu chi fint issos. S'omine carotadu in conca e in cara, zuchiat sas manos protezidas dae sos guantos de lana e in bratzos manteniat unu Garand, un'arma chi aiant in dotassione sos paracadutistas. Fit sa boche, sa matessi de su pradu de Orune e de santu Marcu de Orgosolo, sa matessi de su telefono. Fachent galu pacu tretu e l'indissiat a si seder a curtzu a unu truncu de pinu. In cussu mamentu Zuanne s'abizat chi s'omine fit cartadu a istavalones anfibios, de tipu militare. Sos ateros si fint istresiados ecante e si fint setidos issos puru. Zuanne si fit oramai adatadu a s'iscuricore a gai resessit a nche abirguare ateros duos corcados a curtzu a una tupa.

- E tando ite ant detzisu? - dimandat sa solita boche.

- M'ant dadu 40.000.000, pro como. Bos poto garantire chi sos ateros sunt prontos, ma no unu francu in prus de su chi bos aio naradu.

Sa boche, como chi fit setidu zuchiat su fusile postu supra sas ancas puntadu a in artu. Non l'essit mancu tziliu a cussa tzifra.

- Bidimus su dinare.

Zuanne aperit sa valiza.

- Billu, totu inoche. Est dinare netu. Perunu numeru de serie est istadu sinzoladu. Est moneda zai impreada. Lu podide versare in banca o bos nde podides serbire deretu. Sunt baranta miliones. Contalu. - E dat un'ocrada a fùrriu a bider sa reatzione de sos ateros. Nde lis tocabat belle una dechina a testa. S'abocadu aiat fatu bene sos contos. Sa banda fit formada nessi dae chimbe pessones.

- Non b'at bisonzu; nos fidamus.

- Contalu, ti naro.

- Zai chi cheres chi lu conte, si ti serbit pro sicuresa tua, ti lu conto.

Sa boche contat su dinare chi fit partidu in matules de unu milione s'unu.

- Andat bene-

- Contalu, contalu totu.

- Basta gai, non pretendas tropu - in tantis lu torrat a contare.

Zuanne si rendet contu chi non si cheriant istentare meda e sa richiesta sua podiat parrer suspeta, comente a perder tempus isetande atere. Ma sa boche fit contande e issu, badiandesi a fùrriu nche bidiat sos ateros setidos o isterridos in terra. Nemos si fit tremidu. Non dabant a bider sa presse chi aiant in corpus. Como lo distinghiat bene e s'abizat chi totus fint cartados a guantes e carotados bene. Non b'aiat periculu chi los aeret conotos. A sa corporatura iscartat s'idea de poder conoscher sa boche. Non conoschiat zente de cussa istatura. Petzi podiat conoscher calicunu de sos ateros, ma non b'aiat zuradu.

- B'at duchentasmizas in prus.

- Tando su contu torrat. Las aio azuntas ego pro non b'aer ite narrer.

- Andat bene. Apo a chistionare cun sos ateros e a pustis bos damus dispositzione in telefono.

- Bos nche bato su restu cando mi torrade su pitzinnu. In su fra tempus bos podides securare ch'est dinare netu. Lu podides ispender cras e totu. Fintzas su restu poto garantire chi est limpiu.

Sa boche si fit pesadu ritzu e li fachet de manu a s'aviare.

Caminant paris belle a su caminu.

- Podes andare. Apo a facher su mediu pro facher atzetare s'oferta a sos ateros. - Si firmat, dat de borta e in unu nudda fit isparidu.

Su chi l'aiat naradu sa boche lu ponet a pesare in su ghirare.Dae su chi nde podiat tirare, li paret de poder cumprender chi galu non fint de acordu pro s'ammontare de su riscatu o b'aiat ateru. Ma s'ateru podiat esser una cosa e bia. Chi calicunu aeret timidu de esser reconnotu.

Chi in su cumissariadu b'aiat carchi contareddu l'ischiat e non ca liu aiat naradu s'abocadu, ma ca fintzas in ibe bi conoschiat zente. De su mucadoreddu, chene liu assecurare liu aiant contadu.

Chi aerent mortu su sennorinu non nd'aiat apidu galu sentore. In mesu bi fit Pascale e Riori e s'impinnu issoro non fit minore. Si cosa noba b'aiat apidu, non fint istados chene l'informare. Ma s'indetzisione de cuddos, como cumintzabat a lu preocupare. Custu de non pedire una summa bene definida, de non si esser galu detzisos a atzetare sa propsta sua, fit sinzale malu. Non li pariat prus chi si tratabat de chistione de dinare. Antzis si fint cumbintos, it'est chi nd'aeret naradu su basista, chi sos Macupissas, prus de cuddu tantu non podiant iscosire. Tando sa fatzienda fit de diversu tenore. De timoria si depiat tratare. Bi podiat aer ateru in mesu: sas pasturas. Chi esserent tendande de li facher bender sas terras pro nudda o podiat esser unu motivu de zente chi aiat postu sos ocros supra sos dominarios chi aiant galu in bidda; podiat esser cussu puru possibile. E custu ispiegabat a ite la fint tirande tantu a sa longa.

A onzi modu si rendiat contu chi prus tempus colabat e prus su sennorinu fit in periculu mannu e como b'andabat in mesu issu puru. Podiat facher sa figura de su tontu chi non si segherat de su chi l'est sutzedende a fùrriu; chi issu fit una pedina de unu jocu chi atere cheriat zocare pro nd'aer un interessu a pacu pretziu. Si l'ochidiant como su presoneri, bi fachiat sa frigura de pessone pacu capassa e pacu abista. A custu puntu una cosa fit pretzisa: de ischire de tzertu chi Bennardu fit bibu. A pustis aiat bidu su de facher. Si sa litera l'aiant ispedida dae Oroteddi, motivu b'aiat. Non l'aiat ispantadu si bennidu a ischire chi fint colados a cussas alas in cherta de si bender su presoneri a zente prus capassa de mandare a in antis sas tratativas.

Cando fit andadu a bisitare sos pastores de sos parentes e sos sotzios issoro, liu aiant fatu cumprender chi fit zocande una partida metzana.

Pro ischire si fit galu bibu bi cheriat prova tzerta. ma comente l'otenner?

Sos zornalistas si pessat. Sos bandidos sos zornales los leghiant. Bisonzabat de lis facher aer un'imbassiada per mesu de sos zornales. Ma issu non si cheriat esponner. S'abocadu. Issu lu podiat facher.

A sa ghirada andat a lu bisitare a domo sua. Non b'aiat tempus de perder.

- B'aio pessadu fintzas ego e sos zornalistas lo conosco. Su currispundente de sa Noba Sardinna est amicu meu.

- Tando est pro cussu chi lu favorit a cada protzessu e bi ponet sa fotografia sua in zornale? Apo cumpresu comente s'at fatu sa fama chi at. E sa fama rendet.

- In s'arte nostra depes pessare fintzas a su chi nde narat sa zente e lis depes amentare semper sa fisionomia sua. Lu depes facher si cheres traballare e ego faco su chi poto.

- Mi nde so apizadu.

- Ma no est custu su problema. Cras faco publicare s'imbassiada chi sa famìlia est pronta a pacare, ma chi cheret provas tzertas chi su fizu est bibu.

- E pro sa risposta?

- A custa bi depent pessare cussos. L'ant a dare a issu. Istet a s'alerta. Poder dare chi depat facher un'ateru ziru in presse.

- No apo a mancare. Oramai so in ballu ... - e nche li contat sos dubios suos.

- No est chistione de patrimòniu. L'ischit chi lu sunt bendende, ma non lu cherent dare a istracu baratu.

 

- Est propiu inoche su rebus. Non los ant a cherret custringher a bender propiu gai? Sas pasturas chi ant sunt bonas e bi poder aer zente chi l'at postu ocru.

- Non bi credo. No est custu. Sa cosa pejus est chi lis sunt pedinde interessos de istrotzinos, dae su 25% a su 30 e calicunu lis at pedidu su 50%. Est zente chi non cheret rischiare e chi non nde lis importat nudda de sa bida de unu cristianu a fronte de s'interessu.

E Zuanne nche ghetas a su pesu s'istoria de su mucadoreddu, chene peroe nde chistionare ladinu.

- Non siet chi apet conotu calicunu de sos chi nche l'ant prelevadu?

- Su problema beru est custu e pro custu depimus aer provas securas chi est bibu. Si custu est e est bibu, tando tocat a issu a nche lu tirare dae manos de sos botzinos. Totu est in manos suas, in sas capassidades suas. No isco comente at a facher, ma isco chi podet facher meda. Si custu est, bi cheret no issu e bia ma sa parentela totu, chi lu depet azudare.

- In ateras paragula m'est fachende cumprender chi issu ischit chi est gai.

- Non naro custu. Ma apo sos matessi suspetos chi at issu.

- Ma a chie poder aer conotu un'omine chi no est mai essidu a campu ne a monte?

- Bae e chirca. Su basista; est s'unicu chi podiat conoscher, ca si suponet chi siat s'unicu de Macumele. Ma si goi est sa cosa si rendet prus difitzile. Unu basista a su solitu est pessone conota e chi conoschet su secuestradu. Tando no isco ite s'at a poder facher.

- Comente a narrer chi totu su fatu fintzas a como est istadu inutile.

- Belle e gai, ma non nde semus securos. Podet aer bidu in cara pessone mai conota, ma chi carchi timoria li restat. Ite li gheto: unu tzichete o unu caliche de cannonau?

- Andat bene custu.

- Fintzas pro mene. Oramai mi nde so abituadu e mi piachet fintzas a su colore.

Ghetat e bufant.

- Duncas m'at naradu chi sunt nessi chimbe. Custu fatu est a favore nostru. Si a casu unu est contrariu, sos ateros, a pustis chi ant assazadu su dinare, est difitzile chi rinuntzient a su restu. Su chi ant retzidu lis at apertu s'apetitu e mi paret difitzile chi si cherjant zocare s'ateru. No est chi s'est informadu dae sas conoschentzias suas, in familia o in cubile, pro ischire cun chie at ite facher? Custas dies bi depet esser andadu a bisitare sa sienda sua e cussa de sos parentes. Custu los podet facher suspetare chi issu iscat chie sunt.

- Intendat, si issos sunt groddes, ego non so naschidu eris e si cosa isco non apo a andare a nche lia ghetare in oricras.

- A custu puntu chi lis benzat custu dubiu, non diat esser male.

- M'est nande chi depo oponner ricatu a ricatu.

- Custu propiu nono. Ma si custa carta l'ischit zocare, podet torrare comoda. Ma est periculosu pro isse.

- Apo a dare cara.

- Ziramula comente cherimus, non nos restat che isetare. Cras lis faco mandare s'imbassiada, a pustis bidimus ite b'essit.

 

Si torrant a ghetare a bufare e Zuanne si nche ghirat.

In domo sua si torrat a pompiare su zornale. Aiant arrestadu sos frade Meregos de Orgosolo. Su capitanu Murja e su coronello Zappi los fint punterande dae meda. Unu fit imputadu de unu secuestru e fit foras isetande su protzessu de apellu, ma li pesabant in coddos 19 annos de sa prima cundenna; s'ateru nche fit essidu liberu dae un'imputu de secuestru in continente. Pacu importabat chi los aerent liberados belle e deretu ca sos indissios non reghiant. A custu azunghiat s'arrestu de sos duos pastores de Buddusò e su fatu chi Serra de Botidda fit in uspidale piantonadu. Sos contos fint belle e fatos. Totu custu cheriat narrer chi su chircu a fùrriu de sos bandidos di fit istringhende e b'aiat periculu chi aerent tentu fintzas a Riori. Custu aiat indebolidu sa positzione sua, ca li fit bennidu a mancare un apozu mannu, mancari non si esserent prus bidos cun s'amicu. Su periculu fit chi in sa rete nch'esserent rutos fintzas cuddos e tando fint istados dolores, ca su sennorinu non l'aiat bocadu a campu prus nemos.

Sa chistione si fit caentande, antis fit buddinde e sos bandidos nche fint perdende sa passentzia. A pustis de nch'aer mantesu a Massamu Matore, un'atera brulla mala l'aiant pizicada a sos emissarios de sa familia de sos Pupas. Si fint presentados chene dinare. Los aiant firmados in Lardine, in su matessi caminu chi fachiat issu in sos biazos chi l'imponiant, in su caminu de Orune.

Los aiant isnudados e ligados a pare pala contra a pala e lassados gai in campu apertu.

A brinchitos, a bellu a bellu, fint resessidos a nche cromper a su caminu, ma non fint a tretu de nche brincare su muru. Dae cue a boches chircabant de firmare carchi machina. Ma non b'aiat versu.

Petzi una betura de sa pulitzia, chi fit colande pro cumbinassione, una mesoreta a pustis, si firmat e los isorbet. Fint tremendesi dae su fritu e a pustis de los aer cuzicados comente male ant potidu nche los ant ghirados a Nùgoro. E sa gherra non fit finida. In manos de sos bandidos bi fit semper Prededdu Ruju e pro lu liberare fachent ischire a sa muzere chi li cheriant unu miliardu. Oramai pro prus pacu non s'imbrutabant sas manos.

Zuanne si rendet contu chi si fit moghende in unu ghersparju de zente agania e chene coro perunu. Su presoneri suo non si depiat acatare in cundissiones mezus, sende chi issu non timiat de li sutzeder una fatu che a cussu de Massamu e o de sos ateros emissarios, chi lis aiant ghetadu poddiches. L'abarrabat su suspetu chi s'aerent baratadu su presoneri, ca si fit abizadu chi aiat de facher cun zente nobale e pacu esperta. Fortzis calicunu chi ischiat su chi fint fachende bi fit e depiat esser sa boche.

Non si podiat bortare a Pascale e Riori pro non lo ponner in periculu, punteradu coment fit. Li restabat peroe Bustianu Barbis, amitinde chi l'aeret cherfidu azudare, pro s'amichentzia chi lu ligabat a sa parentela sua.

Si su sennorinu aiat bidu in cara calicunu, non b'aiat atera ispera de lu liberare si no est supra sa fidutzia chi issu podiat ponner in ballu cun cuddos. Ma sa cosa non fit e non podiat esser secura. Unu tentativu,peroe, lu depiat facher. E in tantis isetabat chi l'aerent mutidu.
   (Mario Sanna: Bennardu)